Futbol topuna düzenli olarak kafa vurmanın demans hastalığa yakalanma riskini arttırdığından endişe ediliyor.
Futbol topunun ağırlığı yaklaşık yarım kilogram ve bilim insanlarının yaptığı hesaplamalara göre topun kafayla temas ettiği andaki hızı saatte 128 kilometreye ulaşabiliyor.
Topa kafa vurulduğu anda, kafatasının içinde sınırlı ölçüde serbest duran beyin kafatası duvarına çarpıyor. Bu da beyin dokusunda hasar meydana getiriyor.
Araştırmalar endişe yarattı
2018’de Britanya Kolumbiyası Üniversitesi’nde yapılan bir çalışma, beyin hücrelerindeki hasarla ilişkilendirilen proteinlerin kandaki seviyesinin topa kafa vurulduktan sonra arttığını göstermişti.
Tek bir kafa vuruşunun ciddi bir hasara yol açması olası değil, ancak uzun süre boyunca bu darbeye maruz kalınması problemlerin öncüsü olabilir.
Bir dönem West Bromwich ve İngiltere milli takımı formaları giyen Jeff Astle’ın 2002 yılında 59 yaşındayken hayatını kaybetmesi bu konuyu gündeme getirmişti.
Demans tanısı konan Astle’ın beyni 2014 yılında tekrar incelendi ve ölüm sebebinin kronik travmatik ensefalopati (KTE) olduğu ortaya çıktı. Daha çok boksörler ve amerikan futbolcuları ile ilintilendirilen KTE, birden fazla kafa travması geçirmiş insanlarda görülen nörodejeneratif bir hastalık.
KTE; hafıza kaybına, depresyona ve demansa yol açabiliyor. 2017 yılında Cardiff Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, daha önce hayatını kaybetmiş altı eski futbolcunun beyinlerini inceledi ve bunların dördünde KTE bulgularına rastlandı.
Profesör Huw Morris, inceledikleri örneklerde gördükleri bozulmaları daha önce eski boksörlerin beyinlerinde gördükleriyle benzeştiğini ifade ederken, bu bozulmaların tekrarlanan beyin hasarına işaret ettiğini belirtti.
Son olarak Glasgow Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma ise, profesyonel futbolcuların demanstan ölme ihtimalinin genel nüfusa göre üç buçuk kat daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
Yine de, topa kafa vurmak ile demans arasındaki bağlantının tamamen kanıtlanabilmesi için uzun vadeli araştırmalar gerekiyor. Bunun nedeni ise, demansın yaş, yaşam tarzı ve genetik gibi birçok farkli faktöre bağlı olarak gelişen kompleks bir hastalık olması.